یکشنبه / ۲۸ دی / ۱۴۰۴
×
خدمات ازمایشگاهی شرکت ایران کاتالیست

آنالیز  XRD (پراش پرتو ایکس)

معرفی آزمون

آنالیز XRD اصلی‌ترین تکنیک برای شناسایی ساختار بلوری و فازهای تشکیل‌دهنده مواد جامد است که در مرکز خدمات آزمایشگاهی شرکت ایران کاتالیست با دقت بالا ارائه می‌شود. این آزمون بر پایه پدیده پراش پرتو ایکس از صفحات اتمی بلور استوار است و مانند یک اثر انگشت، نوع دقیق ترکیب (مثلاً تمایز بین اکسیدهای مختلف یک فلز) و نحوه چیدمان اتم‌ها را مشخص می‌کند. در مهندسی کاتالیست، این آنالیز برای اطمینان از تشکیل فاز فعال مطلوب و بررسی خلوص ساختاری ماده استفاده می‌شود.

کاربردها

  • شناسایی فازهای کریستالی (Phase Identification) : تشخیص دقیق نوع اکسیدها، فلزات و ترکیبات پیچیده موجود در کاتالیست (مانند تفکیک فازهای مختلف آلومینا نظیر گاما، اتا یا آلفا)
  • تعیین اندازه بلورک‌ها (Crystallite Size) : محاسبه میانگین ابعاد بلورک‌های فاز فعال با استفاده از رابطه معروف شرر (Scherrer\ Equation)
  • تعیین درصد کریستالینیته: سنجش میزان نظم ساختاری ماده و تفکیک بخش‌های بلوری از بخش‌های بی‌شکل (Amorphous) در مرکز ایران کاتالیست
  • بررسی تنش و کرنش شبکه: تحلیل جابه‌جایی پیک‌ها جهت مطالعه تغییرات در شبکه بلوری در اثر جانشینی عناصر یا نقص‌های ساختاری
  • آنالیز کیفی و کمی فازها: تخمین درصد وزنی هر فاز در مخلوط‌های چندفازی کاتالیستی با استفاده از روش ریتولد (Rietveld)

 

مشخصات و ویژگی‌ها

  • بهره‌گیری از دستگاه پیشرفته PANalytical مدل XPert Pro MPD مجهز به تجهیزات اپتیکی دقیق
  • قابلیت انجام آنالیز در بازه‌های زاویه‌ای وسیع با سرعت و دقت بسیار بالا
  • توانایی تشخیص فازهای ناچیز و ناخالصی‌های ساختاری در نمونه‌های سنتز شده
  • ارائه نتایج به صورت الگوهای پراش (Diffractogram) با کیفیت سیگنال به نویز عالی
  • دارای گواهی ایزو ۱۷۰۲۵

معرفی روش آزمون

 در مرکز خدمات آزمایشگاهی شرکت ایران کاتالیست، نمونه‌های پودری پس از آماده‌سازی و همگن‌سازی، در نگهدارنده مخصوص دستگاه XPert Pro  قرار می‌گیرند. پرتو ایکس تولید شده در تیوب دستگاه به سطح نمونه تابیده می‌شود. با چرخش هم‌زمان منبع و آشکارساز، پرتوها در زوایای خاصی که توسط قانون براگ پیش‌بینی می‌شود، دچار پراش شده و توسط آشکارساز فوق‌حساس دستگاه ثبت می‌گردند. در نهایت، با انطباق الگوی حاصل با بانک‌های اطلاعاتی مرجع (مانند ICDD)، نوع فاز و ویژگی‌های ساختاری آن تعیین می‌شود.

استانداردها

  • ASTM D3906 : روش استاندارد برای تعیین میزان بلورینگی نسبی زئولیت‌ها با استفاده از XRD
  • ISO 21068: استاندارد بین‌المللی برای آنالیز فازی مواد سرامیکی و کاتالیستی
  • ASTM E915 :روش استاندارد برای بررسی تنش‌های پسماند و ساختار بلوری با استفاده از پراش پرتو ایکس